Булуҥнар түмсүүлээхтэрин көрдөрдүлэр

Кулун тутар 16-19 күннэригэр Дьокуускайга төрдүс Арассыыйа табаһыттарын сийиэһэ үрдүк таһымҥа буолан ааспытын истибиппит. Бу сийиэскэ Арассыыйа араас регионнарыттан табаһыт дьон кэлэн, ыалдьыттаан бардылар. Кинилэр маннааҕы олохтоох табаһыттары, иистэнньэҥнэри кытта санаа, уопут атастастылар. Сааскы кэмҥэ бары ирэ-хоро кэпсэтэн, үөрэн-көтөн, оонньоон-көрүлээн, сынньана дуоһуйан, аныгыскы сийиэскэ дылы быраһаайдастылар.

IV төгүлүн ыытыллыбыт табаһыттар си­йиэстэригэр аналлаах араас төгүрүк ос­туоллар, мунньахтар, семинардар, кэпсэ­тиилэр буолбуттара. Бу инники сылларга таба ахсаанын хайдах таһаарыахха сөбүн, чуолаан табаһыт олоҕун, кини хамна­һын туһунан тула кэпсэттилэр, санаа атас­тастылар. Сүрүн боппуруос чуум үлэ­һиттэр ахсааннарын  элбэтии туһунан буол­ла, холобура, биэс табаһыкка биэс чуум үлэһитэ баар буолуохтаах диэн этии көтөҕүлүннэ. Кинилэргэ улахан болҕомто ууруохха, оччоҕуна эрэ ыстаада табыллыа, туруо диэн табаһыттар этии киллэрдилэр. Көс ыал тула эмиэ кэпсэттилэр. "Табаһыт  дьиэ кэргэнин кытта ыстаадаҕа үлэлиир буоллаҕына таһаарыылаахтык уонна хотуулаахтык үлэлиэ", – диэн Раиса Кулакова кэпсээтэ. Бүтүн Арассыыйа үрдү­нэн бу салааҕа улахан өйөбүл күү­түллэрэ биллэр.

Сийиэс чэрчитинэн араас күрэхтэр, быыстапка-дьаарбаҥкалар тэриллэн, куорат олохтоохторугар уонна ыалдьыттарыгар хоту дойду кытаанах усулуобуйаларыгар олорор аҕыйах ахсааннаах норуоттар төрүт дьарыктарын, култуураларын  кытта билсиһэр кыах бэрилиннэ.

“Көс ыал” диэн улахан куонкуруска өрөспүүбүлүкэ Хоту улуустарыттан 11 дьиэ кэргэн кыттыыны ылла. Манна Томпо улууһуттан сылдьар тоҕус оҕо­­лоох Голиковтар диэн көс ыал эрэл­лээх­тик маҥнайгы миэстэни ылан “Бу­ран” снегоходунан наҕараадаланна. Онтон Булуҥтан кыттыбыт биир дой­ду­лаахтарбыт Семен Попов уонна Свет­лана Садовникова дьиэ кэргэн Уһук Илиҥҥи федеральнай уокурукка киирсэр Владивосток куоракка сынньана барарга путевканан наҕараадаланнылар. Бэлиэтээн эттэххэ, бу күрэххэ кыттыбыт ыаллар бары  көс олохтоох ыалларынан биллэллэр, күрэх түмүгүнэн араас номинацияларынан  сыаналаах бириистэринэн наҕараадалан­нылар.

Кулун тутар 18 күнүгэр Күөх хонууга дьон бары күүппүт, хас биирдии табаһыт кэтэспит таба сүүрдүүтэ өрө күүрүүлээхтик ааспыта. Санатар эбит буоллахха, Булуҥтан таба сүүрдүүтүгэр уопсайа 12 спортсмен,  19 саамай быһый таба кыттыыны ыла айаннаабыттара.

Манна Күһүүрдээҕи  "Булунскай" МУТ үлэһиттэрэ үчүгэй бэлэмнээхтэрин, дьарыктаахтарын көрдөрдүлэр. Ол курдук, таба сүүрдүүтүгэр улуус, өрөспүүбүлүкэ хас да төгүллээх чемпиона Егор Томскай 10 км сыарҕалаах табанан сүүрдүүгэ бу да сырыыга бастыҥын дакаастаан, ин­нин кимиэхэ да биэрбэккэ биэтэккэ маҥ­найгынан киирдэ. “Табаларбар эрэмми­тим, туруктара үчүгэй этэ. Биир тылынан эттэххэ, сүүрэргэ сибиэһэй кэлбиттэрэ. Сүлүөт мин харахпынан үчүгэйдик ааста, ол  эрээри  бириистэрэ мөлтөһүөр курдук санаатым”, – диэн  Егор Егорович санаатын үллэстэр. Кини билигин “Хоту” санаторийга доруобуйатын көннөстө сылдьар. Табаһыт дьон киин куоракка санаатахтарын аайы кэлбэттэр.

Анатолий Горохов 25 сүүрдээччиттэн ахсыс кэллэ уонна уучаҕынан сүүрдүүгэ 37 киһиттэн 11 кэлэн үчүгэй түмүгү көр­дөрдө.

10 км сыарҕалаах табанан тус бэйэ сүүр­дүүтүгэр "Булунскай" МУТ эдэр үлэһитэ Владимир Горнаков үһүс миэстэни ылан, сибиинньэ оҕолорунан наҕараадаламмыт.

"Булунскай" МУТ эдэр табаһыта Семен Корякин табаны уучаҕынан сүүрдүүгэ иккис кэлэн дьонун-сэргэтин олуһун үөрпүт уонна илиитигэр ойбону алларар мотобор туппут. Ону таһынан кини Хотугу многоборьеҕа бэрт сити­һиилээхтик кыттан, бэйэтин биир идэлээх табаарыстарын барыларын кэннигэр хаал­лартаан маҥнайгы миэстэни туура тутан ылбыт уонна "Epsen" камера ылан үөрүүтэ үксээбит. Семен Корякин: "Улахан Арассыыйа таһымнаах күрэх­тэһиигэ маҥнайгыбытын кыттыыны ыла­быт. Табанан сүүрдээри туран бэрт үгүс киһиттэн долгуйуу ула­ханын манна билбитим. Барыларын кыай­талаабып­пытыттан үөрүүбүт муҥура суох. Тэ­рээһин  бэрт үрдүк таһымҥа ааста диэх­пин баҕарабын".

Улуус эрэммит уолаттара үчүгэйдик сүүр­дэллэрин дакаастаан, үрдүк түмүктэри көрдөрдүлэр. Эбэн эттэххэ, бу ааттаммыт уолаттар улуус таһымыгар ыытыллар күрэхтэһиилэргэ бириистээх миэстэлэртэн түспэттэрэ этиллэр.

Дьахталларга 5 км сыарҕалаах таба­нан сүүрдүүгэ Бороҕон олохтооҕо Свет­лана Садовникова 27 сүүрдээччи дьах­­тал­лартан финишка ахсыс кэлбит. Ууча­­ҕынан сүүрдүүгэ – бэһис.

Сарсыҥҥы күнүгэр Дьокуускайдааҕы тыа хаһаайыстыбатын академиятын ип­по­дромугар Табаһыттар оонньуулара буолан ааспыт. Оонньууларга Саха сирин 18 оройуонуттан уонна Арассыыйа регион­нарыттан 300 тахса спортсмен  кыттыыны ылбыт.

Манна биһиги улууспут хамаандатыттан Владимир Горнаков наарта ойуутугар иккис буолан бэртээхэй ыстаныыны көр­дөр­бүт.

Семен Корякин маамыкта быраҕыытыгар үгүс кыттааччыттан тохсус миэстэ буол­бут.

Булуҥ улууһуттан бэртээхэй, эдэр кэс­киллээх табаһыттар тахсан эрэллэрэ мантан көстөр.

Лидер бэтэрээн Раиса Константиновна Бороҕоннооҕу «Омолой» култуура кии­нин дириэктэрин Любовь Никитинаны уопуттаах салайааччы тахсыыһык диэн кыраҕы хараҕынан бэлиэтии көрбүтүн этэр. Ону таһынан  “Приморскай” МУТ дириэктэрэ Алексеев Владимир Вла­димирович  хамаандаҕа улахан көмө оҥор­бутун бэлиэтиир уонна бары хамаанда дьонугар үчүгэй түмсүүлээхтэрин көрдөр­бүттэригэр барҕа махталын тиэрдэр.

Кулун тутар 18-19 күннэригэр ыытыллыбыт күрэхтэһиилэр түмүктэри­нэн Булуҥ улууһун бастакы хамаандата 25 хамаандаттан бэһис, оттон иккис ха­маандата 11 миэстэлэри ылары ситистилэр.

Спортсменнарбыт бары күрэхтэһиилэргэ түһэн биэрбэтилэр, үчүгэй бэлэмнээхтэрин көрдөрөн Булуҥ улууһун аатын ааттат­тылар. Инникитин өссө тыҥааһыннаах күрэхтэһиилэр кэтэһэн эрдэхтэрэ. Холку­туйан хаалбакка, манан тохтообокко  өссө дьаныардаахтык дьарыктаныах, бары бииргэ үлэлэһиэх.

Булуҥ улууһун АКМНС лидердарын бэтэрээнэ Раиса Кулакова:

– Биһиги түһүлгэбитин икки тордох,   биир балаакка  туран киэргэппиттэрэ.  Булуҥ     хамаандатыгар киирбит  дьон наһаа эйэлээхтик сылдьыбыттара.   Мин бэлиэтии     көрөрбүнэн аан маҥнайгытын бары түм-

сэн, көхтөөх кыттыыны ыллыбыт. Уон сылы быһа ыһыллан, туора-маары сылдьы­быппытын үгүс дьон бэлиэтии көрөн, “Булуҥ улууһа баар эбиккит дуо” диэн ыйытыахтарыгар диэри бу күрэхтэһиилэргэ биир сомоҕобутун  көрдөрдүбүт. Ону таһынан Дьокуускайга үөрэнэр устудьуон кыргыттарбыт улахан көмө буоллулар. Кинилэр  күрэхтэһээччи дьоммутугар күүс­кэ  ыалдьан, параадка кыттыһан биһигини улаханнык үөртүлэр. Хаһан даҕаны өссө маннык кыайыылаахтык кытта иликпит. Бэһис миэстэ диэн биһиэхэ олус үчүгэй көрдөрүү, наһаа күүстээх хамаандалар бааллар этэ. Күрэхтэһээччилэрбит Булуҥҥа эрэ биллэр дьон буолбатахтарын өссө биирдэ дакаастаатылар, бочуоттаах миэстэлэргэ тиксэн, хамаанданы өрө тартылар. Эбээн-Бытантай табаһыт уолаттарын кэпсэтиилэрин истибитим: “Булуҥтан Егор Томскай кэлбит үһү”,  “Оо, Томскай баар эбит” диэн. Көрөөччүлэр наһаа үөрэн туран эҕэрдэлиир этилэр, бэрт эрчимнээх уолаттардаах эбиккит дииллэр. Бу ыытыллыбыт күрэхтэргэ туох сыыһалардаахпытын биллибит. Манна Булуҥ салайааччылара, үлэһиттэрэ биир да киһи туора турбакка, бары сүүрдүлэр-көттүлэр. Улуус баһылыга Игорь Кудряшов биир дойдулаахтарын кытта барытыгар, ханна да арахпакка, тэҥҥэ сылдьыспыта киһини үөрдэр. Маннык көстүү өр сылларга буола илигэ.

Харысхан ПОПОВ

Раиса Кулакова хаартыскалара

Билиҥҥи ааҕыынан Саха сиригэр таба ахсаана 153224 тиийэр. Таба иитиитин салаатыгар 117 хаһаайыстыба үлэлиир. Бу сылга 1446 таба ахсаана түспүт. Ол курдук, таба түһүүтэ 2016 сылга Булуҥ, Усуйаана уонна Индигир-Халыма улуустарыгар бэлиэтэммит. Ол биричиинэтинэн  халыҥ хаардаах кыһын буолбута  уонна бөрө ахсаана элбээбитэ ааттанар. Ааттаммыт улуустар ха­һаайыстыбаларыгар билигин массыыналар таба аһылыгын тиэрдэн түмүктээн эрэллэр. Кулун тутар ый саҕаланыытыттан ыстаада үлэһит­тэрин кытта Айылҕа харыстабылын ми­нистиэ­ристибэтин специалистэрэ Нерюнгри, Томпо уонна Кэбээйи учаастактарыгар бөртөлүөт көмө­түнэн үөһэттэн бөрө ахсаанын бэрээдэктээн, аҕыйатан биэрбиттэр, ол түмүгүнэн  22 адьырҕа кыыл сууһарыллыбыт.