“Булчуттар оонньууларыгар” хомуур хапсаҕай киирдэ
2012 сыл олунньу 17 күнүттэн Саха Республикатын Президенэ Е.А. Борисов 1224 нүөмэрдээх Ыйааҕынан муус устар бастакы субуотата «Булчуттар күннэринэн» биллэриллибитэ. Булчут күнэ билиҥҥи сайдыылаах кэмҥэ сиргэ-уокка, бултанар кыылларга, айылҕаҕа харыстабыллаахтык сыһыаннаһарга уонна бултааһын култууратын тупсарааһыҥҥа диэн анаан олохтоммута. Булчут саха норуотун булка сылдьар үгэһи, сиэри-туому илдьэ сылдьааччы киһинэн буолар.
Булуҥ улууһугар бэлиэ күнү муус устар 8 күнүгэр үгэс буолбут “Булчуттар оонньууларынан” көрсүөхтэрэ. Улуус булчуттара хамаанда тэринэн төрдүс төгүлүн ыытыллар күрэххэ Тиксии буухтатыгар чулууларын быһаарсыахтара. Хамаанда улаатан эрэр, булка сыһыаннаах уол оҕону кыттыннарыан баҕарар буоллаҕына, кини төрөппүттэриттэн көҥүл сурук ылыахтааҕын бэлиэтиир наада. “Булчуттар оонньууларын” төрүттээччи киһинэн буолар Иван Моисеенко.
Буолаары турар күрэххэ көхтөөх кыттыыны ылаарылар Киин балыыһа, Тиксии-3 бөһүөлэк байыаннай чааһын үлэһиттэрэ уонна биирдиилээн дьон күүппүттэрэ ырааппыт. Бу буоллаҕа дьон быыһыгар Оонньуу киэҥник биллибитин, аатырбытын туоһута.
“Ыытыллыбыт оонньуулартан туох баар итэҕэстэри, үчүгэйдэри ырытан, кыттааччы дьон этиилэрин ылынан, сылтан сыл күрэхтэһиини сайыннара сатыыбыт. Быйыл кыттааччыларга да, көрөөччүлэргэ да интэриэһинэй буолуо диэн хомуур хапсаҕай көрүҥүн этаап быһыытынан эбэн биэрдибит. Бу көрүҥ эбиллэригэр кыттааччылар кылааттара кырата суох, кинилэр эппит санааларынан киллэрдибит диэтэхпинэ сыыспатым буолуо. Хомуур хапсаҕайга кыайбыт хамаанда бөтөстөрө туспа бирииһинэн наҕараадаланыахтара. Ону таһынан, олус сэргэх, ыһыылаах-хаһыылаах барар күрэхпит көрүҥүгэр – ойбон алларыытыгар, эмиэ туспа бириис туруораары гынабыт даҕаны, билиҥҥитэ чуолкайа биллибэт. Онтон күрэхтэһии атын көрүҥнэригэр тэрилтэлэр биирдиилээн бириис туруорар баҕалаах буоллахтарына, биһиги онтон үөрэбит эрэ. Быйылгы күрэххэ бары нэһилиэк дьоно, булчуттара кэлэн кыттыыны ылаллара буоллар олус үчүгэй буолуо этэ. Таҥнары тардыыбыт диэн – көҕө суохпут. Былырыын Быыкап олохтоохторо кыттыыны ылбатахтара. Ол оннугар Таймылыыртан “Үҥкээбил” диэн ааттаах хамаанда тэриллэн, ох курдук оҥостон, түмсүүлээхтэрин көрдөрбүтэ. Ити холобурдарынан көрдөххө бу күрэххэ дьон араастык сыһыаннаһар”, – диэн кэпсиир Иван Моисеенко.
Маҥнайгы миэстэни ылбыт хамаанда 30 тыһыынчалаах сертификатынан наҕараадаланыа, иккис миэстэ – 24 тыһ. уонна үһүс – 18 тыһ.
Билиҥҥи туругунан, сылын аайы кыттар “Бэргэн” хамаанда иннин кимиэхэ да биэрбэккэ, икки төгүл бастыҥын көрдөрөн, аатын-суолун тута сылдьар. Сылга биирдэ буолар булчуттар күрэхтэригэр түгэх түспэккэ, антах буолбакка, бары биир киһи курдук кыттыахха, билэр дьоммутугар ыалдьыахха.
Кыһыҥҥы хараҥа киэһэлэри антах хаалларан, үүммүт сааскы күҥҥэ бары уһуктан, бырааһынньыгы түмсүүлээхтик, сомоҕолоһон бииргэ атаарыахха.
Харысхан ПОПОВ