Хас биирдии киһи доруобуйатын туһугар кыһаллыахтаах
Аан дойдуга сэллик ыарыытын утары охсуһуу чэрчитинэн Саха сиригэр кулун тутар 24 күнүттэн муус устар 24 күнүгэр диэри Сэллиги утары охсуһуу ыйа биллэриллибитэ. Ыарыы тарҕамматын, дьону сутуйбатын туһуттан ордук туһалааҕынан нэһилиэнньэҕэ эрдэттэн сэрэтии үлэ ыытааһына буолар.
Саха сиригэр сэллик ХХ үйэ ортотугар диэри кыайан эмтэниллибэт ыарыынан биллэрэ. Бу ыарыыттан былыр төһөлөөх киһи өлбүтэ-сүппүтэ буолуой. Түбүркүлүөс утары охсуһуу билигин судаарыстыбаҕа уонна бары олохтоохторго улахан сорук буолар.
Сэллик ыарыыттан сэрэтэр сыаллаах кулун тутар 24 күнүттэн муус устар 24 күнүгэр диэри Булуҥнааҕы киин балыыһа тубдиспансерын сэбиэдиссэйэ уонна рентгенлабараан нэһилиэктэринэн айаннаан анаан-минээн Тиксиигэ кэлэн Киин балыыһа флюорография кабинетыгар сылдьар кыахтара суох дьону көрөллөр уонна бэрэбиэркэлииллэр. Бэлиэтээн эттэххэ, нэһилиэнньэҕэ сэллик куттала суоһаабатын туһуттан дьон сылын аайы булгуччу флюорограммаҕа түһэрэ ирдэнэр. Хомойуох иһин сорох дьон бу өҥөнү болҕомтоҕо уурбат.
2017 сыл саҕаланыаҕыттан нэһилиэнньэни бэрэбиэркэлиир Киин балыыһа биригээдэтэ вездеходунан улуус үс нэһилиэгэр: Күһүүргэ, Быыкапка уонна Таймылыырга сырыы оҥордо.
Булчуттары, табаһыттары уонна балыксыттары тэрилтэлэрин салайааччылара нэһилиэккэ баар медицинскэй пууҥҥа бэйэлэрэ аҕалыахтара. Бу сылга Быыкап нэһилиэнньэтиттэн 261 киһи, ол иһигэр 16 оҕо, Күһүүргэ улахан дьон – 356, оҕо – 44, Таймылыырга улахан дьон – 369, оҕо – 18 бэрэбиэркэни аастылар. 15-тэн үөһэ саастаах дьон флюрографияҕа кэлэн түспүттэр. Сергей Геннадьевич 2016-2017 сылларга флюорограммаҕа кэлэн түһэр дьон урукку сыллары кытта тэҥнээтэххэ ахсаана кыччаабытын бэлиэтиир. Бу хомолтолоох көстүү, тоҕо диэтэр сэллик кутталынан буолар ыарыы биллэрбэккэ киһи организмыгар сылдьара.
“Быыкапка биир сиргэ куруук олорор, ханна да барбат дьон, “Арктика” холкуос үлэһиттэрэ кэлэн бэрэбиэркэлэннилэр. Онтон атын нэһилиэктэргэ вездеходунан эбэтэр вертолетунан барарга былаанныы сылдьабыт. Бу сырыы арааһа күһүн табыллара буолуо. Сүрүн бэрэбиэркэлээһиммит күһүнтэн кыһыҥҥы бириэмэҕэ, бу сылга алтынньы ыйтан ахсынньы ый бүтүөр диэри салҕаныа”, – диэн оройуоннааҕы тубдиспансер сэбиэдиссэйэ С. Г. Кирсанов кэпсиир.
Бу сылга Аан дойду үрдүнэн сэллик ыарыытын утары "Бары бииргэ сэллик ыарыытын суох оҥоруохха" диэн ыҥырыынан охсуһуу барар.
Бүтэһик сылларга Арассыыйаҕа түбүркүлүөһү утары үлэ күүстээхтик барарыттан, ыалдьааһын уонна сүтүк улаатыыта намыраабыта көстөр.
Билиҥҥи кэмҥэ ким баҕарар бу куһаҕан ыарыыга сыстыан уонна ыалдьыан сөп, онон чөл олоҕу тутуһан, сэрэтинэн сыл аайы флюорографияҕа түһэргэ ыҥырабын.
Харысхан ПОПОВ
Фото автора