Тыа хаһаайыстыбата сайдарыгар үөрэх кыһалара үлэлэһэллэр
Үрдүк үөрэх кыһаларын бүтэрбит эдэр ыччат үлэ буларыгар ыарахаттары көрсөрө баар суол. Ити эрээри устудьуоннар талбыт идэлэрин баһылаат, тута үлэ булуналларыгар үөрэх кыһалара эрдэттэн үлэлэһэллэр. Биир оннук үрдүк үөрэх кыһатынан буолар Саха государственнай тыа хаһаайыстыбатын академията (СГТХА). Ол курдук, академия быйылгы үөрэх дьылыгар саҥа хайысхалары арыйан, устудьуонун ахсаанын элбэтэргэ санаммыт.
Үрдүк үөрэххэ бастакы кууруска киирэччилэртэн докумуону бэс ыйын 20-тэн от ыйын 24 күнүгэр диэри тутуохтара.Онтон орто анал үөрэх хайысхаларыгар докумуону тутуу атырдьах ыйын 15 күнүгэр диэри, магистратураҕа – балаҕан ыйын 15-гэр диэри салҕаныа.
Былырыыҥҥыттан СГТХА-ҕа орто анал үөрэх салаалара арыллан үлэлэрин саҕалаабыттара. Дьокуускайдааҕы уонна Өктөмнөөҕү филиалларга үөрэниэн баҕалаахтар аттестаттарын орто баалынан көрөн ылыахтара.
Академия саҥа сүүрээнинэн буолар – тас дойдуга таһааран үөрэтии, холобура, хайыы-үйэ уон устудьуон Казахстан Астана куоратыгар үөрэнэ сылдьар. Онтон Казахстантан уон оҕо Саха сиригэр кэлэн үөрэнэр. Сотору кэминэн өссө биир бөлөх Германия Бавария куоратыгар барарга бэлэмнэнэр диэн Саха судаарыстыбаннай тыа хаһаайыстыбатын академиятын ректара Иван Слепцов билиһиннэрэн кэпсиир.
Билиҥҥи сайдыылаах обществоҕа хас биирдии тэрилтэ үчүгэй бэлэмнээх, киэҥ билиилээх специалиһы үлэҕэ ыларга дьулуһар. Тэрилтэлэргэ теоретическай билиини таһынан сатабыл таһымын ирдииллэрэ биллэр. Онон быйылгы сылтан, СГТХА устудьуоннарыгар практикаларын тэрийиигэ далааһыннаах үлэ саҕаламмыт. Устудьуоннар үөрэх дьылын устата тыа хаһаайыстыбаларын тутаах тэрилтэлэригэр тиийэн үөрэнэллэр. Кинилэргэ анаан специалист-практиктар лекциялары ааҕаллар. Дьокуускай куоракка баар «Баҕарах», «Табсылын» (таба, сылгы, ынах), «Сэргэ» тэрилтэлэргэ, Дьокуускайдааҕы көтөрү иитэр фабрикаҕа, Сахаплемобъединениеҕэ тиийэн үлэ хаамыытын илэ харахтарынан көрөн, элбэххэ үөрэммиттэр, сайдыбыттар. Ону тэҥэ устудьуоннар киин улуустарга үгүс тэрилтэлэргэ сылдьан элбэҕи билбиттэр, көрбүттэр.
Өрөспүүбүлүкэ салалтата Академияҕа Дьокуускайдааҕы тыа хаһаайыстыбатын техникумун холбуур олук быһаарыыны ылыммыт. Техникум өрөспүүбүлүкэ тыа хаһаайыстыбатын сайдыытыгар сүҥкэн кылааттаах. Онон бу икки үөрэх кыһалара холбостохторуна, Саха сирин тыатын хаһаайыстыбатын сүрүн үрдүк үөрэх кыһатынан буолара саарбаҕа суох.
Өрөспүүбүлүкэ салалтата Саха сиригэр икки үрдүк үөрэх кыһата баар буолуутун кэскилигэр туһаайбыт Саха государственнай тыа хаһаайыстыба академиятын этиитин өйөөбүт уонна РФ тыатын хаһаайыстыбатын министиэристибэтигэр итинник суолталаах этиини киллэрбит. Дойдубут салалтата ону ылынан, академияҕа хотугу таба селекционнай лабораториятын аһарга, итиэннэ төрүт омук идэтигэр үөрэтэргэ сүрүн кыһа буоларыгар сөбүлэҥин биэрбит.
Харысхан Попов