Кэрэ эйгэтигэр

Бу  күннэргэ «Эвенэк»  үҥкүү бөлөҕө саҥа састаабынан маҥнайгы түмүктүүр концертара буолан ааста. Саамай кыралара иккис, үһүс кылаас кыргыттара, уолаттара. Бөлөх сүрүн  састаабын  кытта  бэрт  ситиһиилээхтик хотугу үҥкүүлэри толордулар. Саҥа үҥкүүһүттэр сүрүн састаабтан хаалсыбакка төрөппүттэр да, атын да көрөөччүлэр сэҥээриилэрин ылыахтарын ыллылар. Таймылыырдааҕы  «Эвенэк» үҥкүү бөлөҕө улуустааҕы күрэхтэргэ бэрт үрдүк таһымнаах бөлөҕүнэн биллэр.

Салайааччынан Кыыдаана Констан­ти­новна буолар. Кини  2008 сыллаах­ха Культура уонна искусство Арктика­тааҕы  государственнай  институтун  си­ти­һиилээхтик үөрэнэн бүтэрбит. Өлөөн улууһун олохтооҕо.  Ийэтэ оҕом балерина буолуо диэн баҕа санаа­лааҕа эбитэ үһү. Кыыдаана ийэтэ сү­рэҕинэн ыалдьан, кыыс кыра эрдэҕинэ бу дойдуттан барбыт. Онон эдьийигэр иитиллибит. Үҥкүүһүт хайаан да буо­луом диэн сэттис кылаастан би­гэтик быһаарыммыт. Ол саҕаттан Өлөөн улууһун аатырдар «Оринчакан» үҥ­күү бөлөҕүн солистката эбит. Онно үҥ­күүнү таптаппыт, үнкүүгэ угуйбут салайааччытыгар Надежда Прокопьевна Николаеваҕа  махтала улахан. Өлөөн орто оскуолатын бүтэрээт талбыт үҥкүүтүн үөрэҕэр киирбит. Үөрэнэр сылларыгар Институт иһинээҕи «Аар-аартык» үҥ­күү бөлөҕөр дьарыктаммыт.  Онно сыл­дьан үөрэппит салайааччытыгар  Ангелина Григорьевна Лукинаҕа, кини сүдү талааныгар,  идэтийбит үҥкүүһүт буолан тахсарыгар ииппит киһитигэр махтала муҥура суох. Бөлөх гастролга Россия араас куораттарыгар, дойду тас өттүгэр айанныыра. Ол курдук, Париж куоракка Саха сирин күннэригэр  «Аар-аартык» үҥкүүһүттэрэ, олор ис­тэ­ригэр Кыыдаана, Саха Сирин хо­тугу норуоттарын үнкүүлэрин толо­рон омук сирин көрөөччүлэрин сөҕүүлэ­рин-махтайыыларын ылбыттара. Үр­дүк үөрэҕин бүтэрэн, Саха го­сударственнай циркаҕа  балет үҥкүүһүтүнэн, ону таһынан бү­тэрбит Институтугар үнкүүнү үөрэтэн үлэлээбитэ. Онтон ыал буолан, Таймылыыр сиригэр кэлэн, бэрт ситиһиилээхтик тап­тыыр идэтинэн, оҕолору үҥкүүгэ угуйан-уһуйан 2012 сыллаахтан үлэтин саҕалаабыта. Ол курдук, 2013 сыллаахха «Эвенэк» бөлөх республикатааҕы «Хотугу сулус” күрэҕэр иккис степеннаах лау­реат үрдүк аатын сүкпүттэрэ,  Кыы­даана – «Үҥкүү коллективын чулуу са­лайааччытынан” ааттанан грамотанан наҕараадаламмыта.

Бүгүн бөлөх оҕолоро үҥкүү куруһуо­гар улахан баҕаннан сөбүлээн кэлэн дьарыктаналлар. Улахан  кылаас оҕолоро нэдиэлэҕэ биэстэ, кыра кылаас оҕолоро – иккитэ дьарыктаналлар.

Кыыдаана профессиональнай үҥкүүһүт буолан, оҕолортон улахан ирдэбиллээх, бэйэтэ этэринэн, «основа основ танца»  ирдэбилин толору  баһылыылларыгар кы­һанан үөрэтэр эбит. Ону таһынан, аҥар­дас үҥкүүлүүргэ эрэ үөрэппэккэ, үҥкүү нөҥүө оҕону киһи быһыытынан иитэргэ диэн принциптээх эбит. Оҕолор бэйэ икки ардыларыгар сыһыаннарыгар эйэҕэс-сайаҕас буолаллырыгар, үрдүк  культураҕа, кэрэҕэ тардыһыыларыгар үҥ­күү кэрэ эйгэтэ туһалыырын ситиһэ са­тыыр эбит. Үтүөҕэ, кэрэҕэ үөрэммит  оҕолор куһаҕан дьаллыкка ылларбаттар, сыстыбаттар.

«Кыһалҕалаах боппуруоспутунан сыа­наҕа кэтэр таҥаспыт – киэргэл, си­мэх арааһа, матырыйыал кэмчитэ буолар. Билигин кэтэр көстүүмнэрбитин тө­рөппүттэрбит көмөлөһөн тиксибит­тэрэ.  Хотугу үҥкүүлэрбит та­ҥас­тара сарыыт­тан, тыстан, түүлээҕинэн киэр­гэтии­лээх буолаллара буоллар диэн баҕа са­наалаахпыт. Ол көстөрө буол­лар, си­ликпит ситиэ этэ. Уонна кэлэр инники былааным диэн оҕолору үчүгэйдик бэ­лэмнээн, 2016 сыллаахха буо­­лар Өрөс­пүү­бүлүкэтээҕи көрүүлэргэ кыттыах­пыт этэ. Оҕолор үҥкүүнэн дьа­рык­танар­га баҕалара улахан», – диэн Кыы­даана кылгастык үлэтин туһунан инник кэпсээтэ. Элбэх  түбүктээх, ула­хан кэскиллээх үлэтигэр ситиһиини баҕа­рабыт.  

Татьяна Слепцова,

общ.корр.

ааптар хаартыската