Эбээн норуотун фольклорун сайдар са±ахтара
Улууска кыра саастаах о±олору иитэр тэрилтэлэргэ, оскуолаларга тірут омукпут эбээн фольклорун, тылын- іґµн ырыа, µІкµµ ІіІµі µірэтиигэ кырата суох µлэ барар, Кµґµµр, Быыкап, Таймылыыр, Найба оскуолаларын ыытар µлэлэрин бэлиэтиэххэ наада. Оттон улуус киинигэр Арктическай гимназия±а о±олору эбээн тылыгар уонна фольклоругар уґуйууга Туяра Васильевна Бетюнская ситиґиилээхтик улэлиир. Улуус киинигэр эбээн тылын, фольклорун бэйэтэ билэрин таґынан µµнэр кілµінэ±э тиэрдэр кыахтаах учууталлар, специалистар бааллара олус µчµгэй.
Туяра Васильевна кэргэнэ Березовка нэґилиэгин олохтоох эбээн киґитэ, онтон о±олоро кыра саастарыттан эбээн тылыгар иитиллибит о±олор.
Тиксиигэ былырыын Муома улууґуттан тірµттээх эбээн кыыґа Светлана Егоровна Садовникова культурно-спортивнай комплекска µлэ±э киирэн Виктория Ивановна Самойлова салалтатынан нэґилиэнньэ культурнай сынньалаІын тэрийиигэ элбэх араас ірµттээх µлэни ыыталлар.
Биир сыл иґигэр µгµс ірµттээх µлэ барбыт. Ордук кэрэхсибиллээ±э эбээн тылын ырыа, хоґоон, µґµйээн ніІµі билсибит, боростуой кэпсэтии тылын билэн эрэр кыракый о±олорбут Светлана Егоровна салайар «Дюлдэ» (Инникигэ хардыы)– диэн комплекс иґинэн тэриллибит кружогар уґуйуллан кылгас кэмІэ ситиґиилэрэ µгµс.
О±олорун ситиґиилэрин туґунан Светлана Егоровна бу курдук кэпсиир:
– «Дюлдэ» кружок бастатан туран бу сайын от ыйыгар Дьокуускай куоракка «Хотугу сулус 2013» республиканскай телевизионнай куонкуруска кыттыыны ылбыта. Туймаада ыґыа±ын кэмнэригэр куорат культура±а управлениетын тэрийиитинэн о±олор тµґµлгэлэригэр «Дьµкээбил» диэн куонкуруска ситиґиилээхтик кытынныбыт. Ол кэнниттэн от ыйын 15-19 кµннэригэр республика культуратын уонна духуобунаґын министерствотын «Арктика» автономнай тэрилтэтэ тэрийэн ыытар республикатаа±ы «Ыллыыллар уонна µІкµµлµµллэр хоту сир о±олоро» фестивальга кыттан «За сохранение локальной традиции» номинация±а дипломант µрдµк аатын ылан µірµµбµт µгµс. Магнитофон бириэмийэ туттубут. Бу бириэмийэбит инникитин дьарыктанарбытыгар олус наадалаах. О±олорум биэс нµімэри кірііччµлэргэ бэлэхтээбиттэрэ. Кірііччµлэр саамай сэргээтилэр сахалыы «До±ордоґуу» диэн остуоруйаны бэйэм эбээн тылынан тылбаастаан туруорбут инсценировкабын. Кістµµмнэрбитигэр эбээннии оґуордары-ойуулары, іІнірµн табан тигиллибиттэр диэн жюрилар µрдµктµк сыаналаатылар.
Бу кыракый артыыстарбыт а±ыйах да буоллаллар кимнээхтэрий. Арктическай гимназия алын кылааґын µірэнээччилэрэ Карина, Даша Гороховалар, Максим Корякин уонна Илларион Садовников. О±олор кружокка уґуйуллар кэмнэригэр Илларионтан атыттара Карина, Даша. Максим нууччалыы тыыІІа иитиллибит о±олор диэтэххэ эбээн ырыаларын хоґооннорун олус чэпчэкитик иилэ хабан µірэппиттэр. Ол аата ба±алаах о±о, эґээлэрин, эбээлэрин тіріппµттэрин эттэриттэн-хааннарыттан бэриллибит тірді-хаана ітін µгэґи тµргэнник ылынар эбит. Оттон Илларион эбээтин эбээннии ырыатын хоґоонун биґигиттэн истэ µірэммит о±о.
Кыґын устата кыракый кыргыттар иистэнэ, оґуор анньа µірэммиттэр, уолаттар о±уруо тиґэр станок оІорбуттар. Светлана Егоровна о±олор тіріппµттэригэр кµµс-кімі буолбуттарыгар Ньургуйаана, Татьяна Гороховаларга,Ирина Корякина±а махтала улахан.
Олохтоох эбээн норуотун омук быґыытынан тыла іґі сµтэн-іґін хаалбакка µµнэр кілµінэ±э тиийиитигэр бэйэлэрин кылааттарын киллэрсэр дьоммутугар махтанан туран кинилэр µлэлэрин тµмµгэ ситиґиилээх буолуутугар Тиксии уонна нэґилиэк о±олоро ыллыыр- µІкµµлµµр кістµµмнэрэ эбээн омук тірµт таІаґа сарыы буоларыгар олохтоох дьаґалталар, депутаттар іттµлэриттэн µлэни тэрийэн, µп-харчы анаан сіптііх дьаґаллар ылыныахтарын наада. БулуІмут улууґун тµірт нэґилиэгэр «тірµт эбээннэр олорор нэґилиэктэрэ» статус иІэриллэн турар. Манна да±атан этэр буоллахха бу нэґилиэктэр дьаґалталарын баґылыктара уонна муниципальнай унитарнай тэрилтэлэрин салайааччылара бу боппуруоска кµµскэ µлэлиэхтэрэ диэн эрэл санаа µіскµµр. Улууска сылын ахсын культуура уонна духуобунас управлениетынан ыытыллар «Ыллыыллар уонна µІкµµлµµллэр хоту сир о±олоро» фестиваль іссі µрдµк таґымІа ыытылларын ситиґэр сыалтан улуустаа±ы олохтоох кыра омуктар ассоциациялара эбээн фольклоругар аналлаах куонкуруґу улуус таґымыгар ыытылларын ситиґэр боппуруоґу кіті±µіхтэрэ диэн эрэнэбин.
Татьяна СЛЕПЦОВА